TEMEL KONULAR

a.Yaratıcılık

   (1). Yaratıcılık insana özgü bir yeti ve yetenektir. Yeter ki insanlar bunun farkına varabilsin. Yaratıcı olmak için bir dahi olmak gerekli değildir. Yaratıcılık, insan yaşamının tüm yönlerinde yer alan temel bir yetenektir. 
   (2). Drama insanlara bu özelliklerini fark ettirir. Yeteneklerinin farkında olan ve onları kullanmaya çalışan insanlardan çekinilmemelidir. Bu ifade şekilleri sözlü ve yazılı olabildiği gibi dans, resim, tiyatro, müzik ,edebiyat, şiir şeklinde de gerçekleşebilir. Ya da matematik, fizik, kimya, biyoloji gibi bilgilerin eklenmesiyle keşiflerde bulunmak şeklinde ortaya çıkabilir. 
   (3). Yaratıcılığa bir süreç, bir kişilik özelliği ya da süreç sonunda ortaya çıkan sonuç ( ürün ) açısından yaklaşılabilir. Eğitimciler açısından süreç daha önemlidir. Çünkü yaratıcı bir eğitsel süreç sonunda araştırıcı, özgür düşünen, sorular soran bireye ulaşır. Yaratıcı kişilerde öğrenmeye hazır olma, anlatımda akıcılık, düşüncede esneklik ve özgürlük, sabır, merak, sezgi, hayal gücü, deneme, araştırma, sınama, bulma, kalıplardan kurtulma ve yeni fikirler üretme en belirgin özelliklerdir. ‘Genel olarak yaratıcılık ; daha önceden kurulmamış ilişkileri kurabilme, böylece yeni düşünce şeması içinde, yeni yaşantılar, deneyimler, yeni düşünceler ve yeni ürünler ortaya koyma durumudur.’ Düşünce kalıpları dışına çıkmak hem bireye hem de etkileşim içinde olanlara önemli açılımlar sağlar. 
   Yaratıcılığı Engelleyen Etmenler:
İnsanın yaratıcılığını engelleyen en önemli etmenleri şöyle sıralayabiliriz ;
* Bireyin kendini tanımaması
* Eksikliklerini ve fazlalıklarını bilmemesi
* Bilgiye ulaşmayı bilmemesi
* Ezberci eğitim ve öğretim
* Yurttaş olma sorumluluklarını tanımaması
* Yaşamı yeterince anlamlandıramamış olması
* Kendini ifade etme yetisinin gelişmemiş olması
* Toplumda var olan durum ve kurallara uyma zorunluluğu
* Rahatına düşkün olması 
* Kendini yeterince özgür hissetmemesi
* Konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması
* Kendini güvende hissetmemesi
* Yenilgiye uğramaktan, alay edilmekten ve yanlış yapmaktan korkması 
* Belli bir otoriteye bağımlı olması 
* Yaratıcılığın dünyada pek az kişiye özgü bir yetenek olduğunu düşünmesi 
Ayrıca kalabalık sınıf ortamı, esnek olmayan öğretmenler, öğrencilere söz hakkı tanımaması, kısacası demokrasiye dayanmayan sınıf ortamı gibi etmenlerde yaratıcılığı engeller. Bunun yanında ailenin ve yakın çevrenin, çocuğu kısıtlamak çocuğun düşünce ve sorunlarına değer vermemek, doğa ile iletişimini engellemek , çocuğun yaptıklarını yanlış ve saçma bulmak,denetlemek,şiddet kullanmak,azarlamak,belli kalıplara sokmaya zorlamak gibi davranışları da yaratıcılığı engeller.
    Yaratıcılık Aşamaları :
     (1). Hazırlık dönemi

            Bu dönemde sorun,gereksinim yada gerçekleştirilmek istenen şey saptanır,tanımlanır. Çözüm için gereken bilgi ve malzeme toplanır ve bunlar çözümün geçerliliği işlerliliği bakımından ölçütlere vurulur.

     (2). Kuluçka dönemi

           Sorundan çıkarak geriye gidilir. Bu dönem, hazırlık aşamasındaki gibi dakikalarca sürebileceği gibi haftalar yada yıllar boyuda sürebilir.

     (3). Aydınlanma dönemi

           Düşünceler yaratıcılığa bir temel oluşturmak üzere zihinden doğarlar bu aşama çoğunlukla anlıktır,müthiş bir iç görüler zenginliği içinde gelişir,birkaç dakika yada bir kaç saat sürer.

     (4). Gerçekleşme yada doğrulama dönemi

           Aydınlanma aşamasında ortaya çıkan ne ise,onun gereksinimleri karşılayıp karşılayamayacağının,hazırlık aşamasında saptanmış ölçülere uyup uymamayacağının anlaşılması ve gösterilmesi için yapılan bir dizi etkinliktir. 


 b. Dramatik Oyun

     Çocukların çevrelerinde keşfettikleri tüm karakterleri ve hareketleri taklit ettikleri özgür bir ortamda oynanan oyundur. Dramatik oyun içinde çocuk kendini ifade eder. Çocuğun ilgisine göre tekrar oynanabilir. Örneğin;evcilik,doktorculuk gibi oyunlar için dramatik sözcüğü eyleme dayalı olması,hareketli oyun ve canlandırmalara yer verilmesi açısından kullanılmaktadır. Dramatik oyun anlıktır,süresi belli değildir. Temel olarak öykünmeye dayanır. 
c. Dramatizasyon

   Dramatizasyon tıpkı drama gibi bir eylemselleştirmedir. Rol oynama yöntemi ile iç dramaların görselleştirilmesidir. Bir metni düz anlatımdan çıkarılarak yaşamda gerçekleşme şeklinin bulunması,bu tutumun bir beceri halini alması yönünde çalışma yapılmasıdır. Yada bir konu,bir olay yada durumun roller verilmesi yoluyla ve hareket,mimik,jest ve sözlerle canlandırılmasıdır. Çocuğun bedensel,zihinsel,duyuşsal,sosyal ve kültürel tüm özelliklerini geliştirir,çocuğu hayata hazırlamaya çalışır. 
ç. Drama ( Yaratıcı Drama ) 

    Drama ve dram kavramlarının daha eski ve köklü kavramlar olduğu belirtilmişti. Böyle bir yaratıcılık eğitimi;
* Eğitimde
* Resim,müzik,tiyatro,dans,şiir,edebiyat gibi ifade becerilerinin geliştirilmesinde.
* Bireyin kendini tanıması ve olanaklarını kullanması becerilerinin gelişmesinde kullanılır.
* Psikolojide drama kullanımına psikodrama bilindiği gibi sosyolojide de sosyodrama sözü kullanılır.
Dramanın dramatizasyondan ayrıldığı önemli noktalar şunlardır; dramatizasyonda rolleri dağıtan ve oynatan bir öğretmen vardır. Dramada birlikte yaratılan oyun süreçlerine karşın,dramatizasyonda belirlenmiş roller verilir,doğaçlamaya yer verilmez,kendiliğindenlik de pek yer almaz. Çocuk hayal gücünü geliştirir,çocuğun duygu ve heyecanı artar. Bunları yaparken sözcük dağarcığı gelişir,yeni bilgiler edinir. Öğrenci dramada yaratıcı bir sürece girer ‘drama; bir insanın kendi kendine ve başkalarıyla olan ilişkilerin tümüne denir. Kendi kendine olanına iç drama,başkalarıyla iletişim ve etkileşim eylemine dış drama denir. İnsanların düalist ( iki ruhlu ) bir yapıda olmamaları için,iç dramalarıyla dış dramalarının örtüşmesi sağlanmalıdır. İç drama,bireyin çocukluğundan günümüze değin bilgi birikimi ile oluşur. 
d. Rol Oynama

İnsanlar yaşantılarının her döneminde,her anında bir rol oynarlar. Rol,bir bakıma incelemek,analiz etmek,doğruyu aramaktır. Bir oyunda rol oynamak demek oyundaki bir karakterin duygularını,düşüncelerini canlandırmak demektir. Aslında insanlar yaşamlarında her an her zaman yeni bir rol oynarlar. Her duruma karşı yeni roller yaratırlar. Çocuk oyunlarında rol oynamaya en iyi örnek evcilik oyunlarıdır. Öykülenme ve pandonim rol oynamaya başlamanın kolay yoludur. Polis,doktor,öğretmen,şoför gibi kişilerin yorgun,sinirli,kızgın,neşeli vb. hallerini canlandırmak söz konusu olabilir. Rol oynama hiç bir zaman bir film veya tiyatro oyundaki karakterin aynı biçimde canlandırılması değildir. Rol yapmanın daha gelişmiş biçimi , gerçek hayatta henüz yaşanmamış rolleri üstlenerek , yaşamın daha ilerideki aşamalarına hazırlanmaktadır. Dramanın önemli bir bölümünü rol oynama oluşturur. Bir çocuk oyununda başarılı olan çocuk, rol oynama konusunda cesur ve girişken olmayabilir. Çünkü rol oynayarak kişilik sırlarını dışarı vuracağından korkar. Arkadaşlarının onun özel yanlarını öğrenerek kendisi ile alay edeceklerinden çekinir. Zaaflarının başkalarına eğlence olacağını zanneder. 


e. Doğaçlama

Doğaçlama , belli bir hazırlık üzerine kurulan , büyük ölçüde grup dinamiğinden yararlanılarak oluşturulan rol oynamalar , oyunlar ve benzeri süreçlerdir. Doğaçlama , öğrenciye sosyal olaylardaki gerçeğe uygun davranışları canlandırması için fırsat verdiği gibi , gerçek yaşamda karşılaşacağı durumlara da hazırlıklı olması açısından geniş olanaklar sunar. Doğaçlama insanın davranışlarında önemli bir yönlendirici ögedir. Birbirini tanımayan iki insanın birbiri ile karşılaştıklarındaki davranışları bir tür doğaçlama olarak görülebilir. Demek ki doğaçlama , anında ortaya çıkan bir durum olmaktan çok , belli kural ve kalıplara göre değişen , değiştirilebilen davranışlar , oluşumlardır. Anında yaratılırmış gibi görünse de belli hazırlık süreçlerini barındırır. Çocukların oyun oynamaları da bir tür doğaçlamadır. Çocukların ilk başlarda hareket ederken ve konuşurken akıcı olmayabilirler .Zamanla grubu tanırlar , kendilerine ve diğerlerine güvenleri artar , düşüncelerini sözlerle , hareketlerle rahat bir şekilde ifade ederler. 
f. İletişim

Duygu , düşünce ya da bilgilerin söz , devinim , yazı , görüntü , vb. aracılığıyla başkalarına aktarılması ve paylaşılmasıdır. 
g. Etkileşim 

Toplumdaki insanlar birbiri ile ilişkilidir. Karşılıklı iletişim ve etkileşim hem birey hem de grup için son derece önemlidir. İnsanlar ve gruplar birbiriyle çok sayıda ilişki kurarlar. Etkileşim bu karşılıklı ilişkiler içinde geçerlidir. Öncelikle sosyal etkileşim karşılıklı olmayı gerektirir. Bundan dolayı da etkileşim iletişimde son derece önemlidir. Etkileme durumu ile anlatılmak istenen , bireylerin birbirlerinin duygularını , düşüncelerini , tutumlarını , ilgilerini , alışkanlıklarını , değer yargılarını , yaratıcı drama sürecine katmaları , paylaşmaları , paylaştıklarını değişik açılardan denetlemeleri ve bunların sonucunda elde edilenleri çevreleriyle bütünleştirmeleridir. 

OYUNUN ÖNEMİ

Oyun , kişiliğin gelişimi süresince diğer insanlarla paylaşarak , taklit ederek gerçekleştirilen ve yaşamın temel dayanağı olan önemli bir etkinliktir. Oyun ortamları , çocukluktan başlayarak her yaştan insanın fırsat buldukça içinde olmaktan keyif aldığı ortamlardır. Oyun , öğrencinin hayal gücünü geliştirir , dil gelişimini sağlar , insanlar arası etkileşimi arttırır. Çocuğun , kendi bedenini tanımasına yardımcı olur , dikkatini toplamasını sağlar. Bunların yanı sıra oyun , çocuğun çevreyi gerçek yönleriyle tanıma ve araştırmasını , yetişkin rollerini gözlemlemesini , karar verme ve mantık yürütme yeteneğini geliştirmesini sağlar. Çocuk , oyun sayesinde fazla enerjisini iyi yönde kullanmayı öğrenir. Oyun , tarih boyunca hem çocukların hem de büyüklerin iletişim aracı olmuştur. İki çocuk yan yana geldiğinde , göz göze bakışarak birlikte oynamak istediklerini işaretini verirler. Az sonra ne oynayacaklarını kararlaştırırlar. Oyun aynı zamanda zaman geçirme ve eğlence aracıdır. Çocuğun duygularını , ruhsal çatışmalarını , eğilimlerini , düşlerini , isteklerini ve çevresel etkinliklerini içine alır . Çocuk oynadığı oyunda problemlerini , sevincini , öfkesini , nefretini ifade eder. Oyunun büyüleyici bir etkisi vardır . Oyun kuralları bağlayıcıdır. Kuşkuya yer bırakmaz . Kurallar bozulunca bütün oyun çöker. Oyun kurallarını çiğneyen oyun dışında kalır. Ciddi bir iş olarak benimsememekle birlikte oyuncu yoğun şekilde ve tamamen kendini oyuna verir. 
Çocuk oyunlarının bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz :
1. Oyun çocuğun serbest etkinlik alanıdır. Oyunun belli başlı amacı yoktur
2. Oyunda ki nitelik ve konular çocuğun gelişimine bağlı olarak zaman içinde farklılık gösterir.
3. Oyunun tekniği her çocuğa göre değişir.
4. Oyun , çocuğun duygularını doğal olarak ifade etmesini sağlar.
5. Bazı oyunlarda bir çeşit ‘ alıştırma ’ işlevi bulunur .
6. Oyunlar çoğunlukla bilinen yaşantıların yeniden yaşanması veya yaşantıların sürdürülmesi olarak görülür.
7. Beceri ister.
8. Cesaret ister. 

DRAMA OYUN İLİŞKİSİ

Drama ; bir sözcüğü , kavrama , bir yaşantıyı , bir olayı oyun veya oyunlar geliştirerek canlandırmaktır. Bireyler arası doğrudan etkileşime dayanır. Oyun , gelişimin ve büyümenin temel bir aracıdır. Oyun olmadan etkili bir yaşam ve sağlıklı bir gelişmeden söz edilemez. Oyun çocuk için yemek , içmek kadar önemli bir etkinliktir. Drama süreci içinde çeşitli oyunlarda yer alabilir. Çocuk , oyunda ben , sen ve biz kavramlarını öğrenir . Paylaşma , yardımlaşma , yenme ve yenilmeyi yaşayarak öğrenir ,Oyun kız erkek çocuklar arasındaki ayrımın , çekişmenin azalmasını sağlayabilir. Güven duyma , karar verme , iletişim kurma drama ile oyun arasında ki ortak noktalardır. Dramanın kökeninde oyun kavramı bulunduğuna göre eğitimde dramada da kültürel ve evrensel oyunlardan yararlanılır . Oyunda ki etkileşim ile toplumsal gerçeklikte ki etkileşimin benzer olması , oyunun eğitimde drama da kullanılmasına neden olmuştur. Eğitim de drama grupla yapılan oyunsu süreçlerdir. Grup içinde ki bireyler belli bir konuyu irdeler , oynar , yeniden gözden geçirir ve rolleri değiştirirler. Drama da dikkati toplayarak ve yaratıcılığı geliştirerek düşünmenin bilgiye geçişini sağlamak önemli bir hedeftir. Çocukluk çağı oyunları drama da temel alınır. Eğitim de drama çalışmalarında pek çok amaç için oyuna başvurulur. Oyunu birlikte tasarlama , kuralları birlikte belirleme , birlikte oynama gibi özellikler eğitimde drama da kullanılır. Drama da grup içerisinde daha küçük gruplar ve bireyler vardır. Fikir alışverişi yargılamayı ve değerlendirmeyi beraberinde getirir. Yargılama ve değerlendirme belli sentezlere götürür. Birey kendini böyle bir grup içerisinde güvende hisseder. Kendini tanır , grubu tanır , grupla uyumlu bir çalışma ortamına girer. Dramanın ve oyunun iç içe olduğunu düşünürsek drama lideri ( öğretmeni )’ nin çocuk oyunlarını iyi bilmesi yerinde olur. 

DRAMANIN ÖNEMİ

Drama, tiyatro,sinema,dans gibi kişiyi aktif kılan bir alandır. Drama insanı kuşatır ve geliştirir. Eğitim ve öğretimde öğretmenler pek çok konuda dramadan yaralanırlar. Rol oynama, yaratıcı dramanın önemli araçlarından biridir. Drama çalışmaları çocuğu bağımsız davranmaya, hoşgörülü olmaya, demokratik olmaya ve yaratıcı bir kişilik kazanmaya yöneltir. Ayrıca , drama,eğitimin değişik basamaklarında yer alan diğer disiplinlerin pek çoğunda bir yöntem olarak uygulanabilir. Drama yoluyla öğrenme çabuklaştırılır ,etkinleştirilir. Bu çalışmalar öğrencinin sözcükleri ,tutum ve davranışları ,devinimleri ve yaşam durumlarını anlamlandırmasını sağlar. 
Eğitimde yaratıcı dramanın önemini şu şekilde özetleyebiliriz ; 
a. İmgelem ( hayal ) gücünü geliştirir :
b. Bağımsız düşünebilmeyi sağlar :
c. İş birliği yapabilme özelliğini geliştirir :
d. Sosyal ve psikolojik duyarlılık yaratır :
Bir kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakması, o kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasını ve hissetmesini ve bu durumun ona iletilmesi sürecine empati adı verilir.
e. Dört temel dil becerisini ( konuşma , dinleme, okuma , yazma ) kazandırır,dilin kullanım alanlarını ve kalitesini zenginleştirir :
Dil gelişimi ile ilgili hedeflenenler şu şekilde belirlenmiştir :

* Konuşmada güven
* Konuşma becerisinde gelişme
* Sözcük dağarcığında gelişme
* Düşüncelerin yazılı ve sözlü anlatımında gelişme
* Dinleme becerisinde gelişme
* Farklı sosyal rol ve statülere ilişkin değişik dil biçimlerini kullanabilme
* Okuma becerisini geliştirme
* Yazma becerisini geliştirme

f. Sözel olmayan iletişimin öğrenilmesini sağlar.
g. Yaratıcılık ve estetik gelişimini sağlar.
h. Etik değerlerinin gelişmesine olanak sağlar.
i. Kendine güven duyma ,karar verme becerilerinin gelişmesini sağlar.
j. Farklı olay ve durumlarla ilgili deneyim kazandırır.
k. Kaslarını hareket ettiren yeni yöntemleri bulmayı,denemeyi ve bedenini çok yönlü geliştirmeyi sağlar.
l. Çevresindeki canlı ve cansız varlıkları tanıma ve algılamayı öğretir.
m. Hata yapma korkusu olmaksızın yeni davranışlar geliştirmeyi sağlar.
n. Sanat formlarına duyarlılık göstermeyi sağlar.
o. Özellikle doğaçlama çalışmalarında iç tepi ve dürtülerden yaralanmayı öğretir.
p. Duygunun sağlıklı bir şekilde boşalımından yararlanmayı sağlar.( Bu kontrollü bir birey için oldukça önemlidir.)Duygunun denetlenmesi ,onun bastırılması anlamına gelmez. Bütün insanlar zaman zaman hissettikleri öfke,korku,kaygı,kıskançlık,dargınlık gibi duygularını bu temaların ifade edildiği oyunlarda rol alarak boşaltabilir ve gerilimden kurtulabilirler.
q. Öncelikle kendini tanımasını sağlar.
r. Kendinde bulunan özelliklerle başkalarını karşılaştırabilmeyi sağlar.
s. Başkaları ile benzerliklerini keşfetmesini sağlar.
t. Kendinde geliştirmek istediği yanlarıyla ilgilenmesini ,kendini eleştirebilmesini sağlar.
u. Kendini ifade etmede gerek duyduğu kaynaklara ulaşma gerekliliğini fark ettirir.
v. Bilgiye ulaşmaya ve onu kullanmaya istekli duruma gelir.
w. Kendini ifade etmede güven kazanır. 

DRAMA ÖĞRETMENİNİN ÖZELLİKLERİ

Öğretmen , çocuğun oyun arkadaşıdır. Drama çalışmaları ; hoşgörülü , yaratıcı , özgürce kendini ifade edebilen bireyler yetiştirmeye yöneliktir . Drama sürecinin temel ögesi insandır. Drama öğretmeni , drama sürecinin temellerinden ve önemli ögelerinden biridir. Drama sürecinde ilk hareketi veren , sunan ve değerlendiren öğretmendir. Dramada liderlik en zor görevlerden biridir. Her an beklenmeyen yeni bir oyunsu oluşum ortaya çıkabilir. Yaratıcı dramanın yöntem , süreç ve esaslarına geçmeden önce drama öğretmeninin özelliklerinin bilinmesinde yarar vardır. 
Bu özellikler şöyle sıralanabilir :
1. Drama öğretmeni konuştuğu dili doğru kullanmalıdır.
2. Drama öğretmeninin oyunculuk konusunda giriş niteliğinde bir eğitim alması gereklidir.,
3. Bireylerle ve grupla uğraşan drama öğretmeninin , grupta çıkabilecek sorunlara çözüm yolları bulma konusunda psikolojik bilgilere sahip olması gereklidir.
4. Drama öğretmeni öğrencilerin yaratıcı güçlerini kullanmalarına ve deneyerek öğretmenlerine fırsat verici etkinlikler yaptırmalıdır.
5. Öğretmen , çocukları olduğu gibi kabul etmeli ve kendi duygularını ifade etmelerine , tartışmalarına fırsat tanımalıdır.
6. Drama öğretmeni çalışmaya başlamadan önce yapacağı işleri planlayarak sınıfa girmelidir.
7. Drama öğretmeni , oyunları izlerken daha sonraki oyunları ve bunların içereceği mesajları düşünmelidir.
8. Drama öğretmeni. , drama etkinliği sırasında grup dinamiğini ve dikkat yoğunlaşmasını etkinli sonuna kadar aynı düzeyde tutmaya özen göstermelidir.
9. Drama da tümüyle kusursuzluk ya da doğruluk ve yanlışlık aranmayacağı , drama öğretmeni tarafından asla unutulmamalıdır.
10. Drama öğretmeni , mesleğinde özgür olmalıdır.
11. Drama öğretmeni , çocukların kendilerini keşfetmelerine fırsat tanımalıdır. Sonuçları söyleyerek ve çözüm yolunu açıklayarak , bu keşfetmeyi engellememelidir.
12. Drama öğretmeni ; iyi bir dost , iyi bir sırdaş , iyi bir arkadaş olmalıdır. Her öğrenciyi eşit olarak düşünmeli , rahat hareket edecekleri özgür bir ortam hazırlamalıdır.
13. Drama öğretmeni ; sabırlı , tutarlı , hoşgörülü , güler yüzlü , anlayışlı olmalı , grubun güvenini kazanmalıdır.
14. Değişmeye açık , gelişmeye elverişli , esnek bir kişiliğe sahip olmalıdır.
15. Öğretmen , gerekli durumlarda farklı meslek uzmanları ile iletişime geçip işbirliğine gidebilmelidir. Okul yönetimi , öğretmenler ve velilerle iyi diyaloglar kurabilmelidir.
16. Drama öğretmeni , grup dinamiğinin ayarlanması gereken durumlarda müdahale edebilmeli , sürecin akışını doğru ve tutarlı biçimde değiştirebilmek için yaratıcı gücünü kullanabilmelidir.
17. Drama öğretmeni , öğrenciden aldığı her türlü tepkiyi doğru ve tutarlı bir biçimde gözleyip yorumlamalıdır.
18. Drama öğretmeni , öğrencilerde oyuna karşı bir gereksinim doğurmalı ; söylenceler ( efsaneler ) , masallar , gerçek olaylar ile onları güdülemeli ve kendi yaratıcılıklarını ortaya koymalarına fırsat vermelidir.
19. Her öğrencinin duygularının , düşüncelerinin önemli olduğunu unutmamalıdır.
20. Drama öğretmeni alanı ile ilgili olarak kendini sürekli geliştirmelidir. 

 

DRAMA İLKELERİ

a. Drama Oyun İlkeleri
Drama dersi,çocukların yaratıcılıklarını geliştirmek üzere onlara olanaklar sunar. Yaratıcı oyunlar,çocuğun tüm gelişim düzeylerini uyaran ,yaratıcı güçlerini geliştiren,katılımcı,öğrenci merkezli etkinliklerdir. Eğitimde drama aynı zamanda her yaş ve değişik meslekten insan için anaokulundan başlayarak öğretimin her basamağında ve yaygın eğitimde kullanılabilecek eğitsel ve sanatsal bir yöntemdir. Bu ilkeleri şöyle sıralayabiliriz: 
1. Drama etkinliğine katılanlar grup içi çalışmalara hazır olmalıdır.
2. Grup içi çalışma süresince insanlar kendilerini rahat ve güvenli hissetmelidir.
3. Etkinliklere katılanlar , yeni ve değişik şeyler keşfetmeye hazırlıklı olmalıdır.
4. Drama etkinliği , çocuğun yaş ve gelişim düzeyine uygun hazırlanmalı , etkinlik hazırlanırken kolaydan zora doğru ilkesi benimsenmelidir.
5. Drama etkinliği hazırlanırken , grup içindeki diğer gruplarla tartışarak , fikir alış verişi yaptırılmasına özen göstermelidir.
6. Drama çok genel olarak , seyirciler için oynanmaz .
7. Drama etkinliğinde önemli olan oyun sürecidir.
8. Drama çalışması yapılırken acele edilmemeli.
9. Her drama etkinliğinden sonra etkinlik hakkında konuşulmalıdır.
10. Pek çok derste drama kullanılabilir
11. Drama çalışmalarında elverdiğince herkesin katılımı sağlanmalı.
12. Etkinliğe katılan bireylerin gönüllü olmaları esastır. 
b. Drama Araç ve Gereçlerini Hazırlama İlkeleri :
Dramada öncelikle temel araç , öğrencinin kendisidir. 
Araç ve gereç hazırlarken şu ilkelere dikkat edilmelidir:
1. Seçilecek araç ve gereçler ;öğrencinin ekonomik durumuna uygun , o yörede kolay bulunabilir olmalıdır.
2. Fiziksel olarak öğrenciye zarar vermemelidir ( kesici , sivri uçlu , patlayıcı olmamalıdır. )
3. Alay konusu olacak , kişiliği zedeleyecek nitelikte olmamalıdır.
4. Eldeki olanaklara göre fazla zorlanmaya girilmeden hazırlanmalıdır.
5. Öğretmen konuya göre araç ve gerecini hazırlamayı öğrenciden istemeli , birlikte planlayarak araç ve gereçlerini hazırlayabilmelidir.
6. Araç ve gereçlerin konsantrasyonu hızlandırdığı unutulmamalı ve birlikte araç ve gereç sepeti , kutusu ve sandığı oluşturulmalıdır.
7. Hazırlanan araç ve gereçler cinsiyet farkı gözetmeksizin çocukların isteğine göre kullanılmalıdır.
8. Araç ve gereçler birden çok amaç için kullanılabilir.
9. Hazırlanan araç ve gereçler , kasların uyum içinde çalışmasına yardımcı olmalı ve hareket özgürlüğünü kısıtlamamalıdır.
10. Paylaşma duygusunu desteklemeli.
11. Hazırlanan araç ve gereçler malzemeler öğrencinin her an ulaşabileceği yerde bulundurulmalı ve öğrencinin bunları istedikleri etkinliklerde kullanmalarına fırsat verilmelidir.
c. Drama Oyun Alanı Hazırlama İlkeleri
Drama çalışmalarında bir çok önemli etken vardır. Mekan ( alan ) bunlardan en önemlisidir. Drama çalışmaları genellikle kapalı mekanda yapılır . Sınıf , uygun bir salon , hatta müze ortamı gibi rahatça hareket edebilecek mekanlarda ve açık havada da çalışılabilir. Drama çalışmalarının yapılacağı ideal alan ;
1. Ayakkabısız çalışmaların yapılacağı , halı veya ahşap parke döşeli,
2. Sabit sıraların olmadığı ,
3. Gürültü unsuruna karşı gerekli önlemlerin alındığı ,
4. Oyun sergilemeye elverişli ,
5. Sıcaklığı ve aydınlatma koşulları çalışma yapmaya elverişli bir ortam olmalıdır. 
Yalnız , dikkate alınması gereken bazı ilkeler vardır.

1. Ortam çocuğun ( öğrencinin ) rahat hareket edebileceği güvenli bir yer olmalıdır.
2. Yerin ıslak ve kaygan olmamasına dikkat edilmelidir.
3. Öğrencilerin fiziksel olarak zarar görmemesi için , öğretmenin ortamı iyice kontrol etmesi gerekir.

DRAMA AŞAMALARI

Eğitimde drama bir grup çalışmasıdır. Grupla yapılan çalışmalarda belirli bir yöntem izlenir. Bu yollar izlenirken öğretmene büyük görevler düşer.
Drama etkinlikleri yapılırken aşağıdaki aşamalar izlenir:
a. Isınma : Isınma , eğitimde dramanın önemli bir aşamasıdır. Kullanılırsa sürecin başında yaptırılması uygundur. Öğretmen tüm grubun bedenlerini ve duygularını harekete geçirir. Hareket ısınmanın ana ögesidir. Vücudun eklem yerlerini açar,kasları yumuşatır,rahat bir çalışma sağlar. Öğretmen ısınma çalışmalarını sınıf içindeki tüm çocuklarla yapmalıdır. En fazla 10-12 dakika olmalıdır. Daha fazla ısınma çalışması yapmak,çocukları yorar. Verimli bir çalışma yapmayı engeller. Isınma çalışmalarında müzik ve ritm ısınmayı daha da kolaylaştırır. Öğretmen,ısınma çalışmalarında çocuklara müzik yada ritm eşliğinde yürüme,koşma,zıplama,itme,çekme,sürünme,vb. hareketleri yaptırır. Öğretmen bu çalışmalar sırasında asıl hedefi gözden kaçırmamalıdır. Bu hedef doğrultusunda grubu motive etmelidir. Isınma çalışmalarında öğrenci önce kendini ve bedenini tanır,keşfeder. Duyu organlarını harekete geçirir. Isınma çalışmalarında öğretmen dikkatli olmalıdır. Bedeni zorlayıcı,ters hareketlerden yaptırmalıdır. Dramanın temel hedefi ; daha hoşgörülü , birbirlerini anlayan , daha demokrat insanlar yetiştirmektir.
b. Kaynaştırma
Çocuk , kendisini tanıdıkça , kendisi ile ilgili kimi özellikleri keşfettikçe grupla da iletişime girer. Bu da ısınma çalışmalarının bir parçasıdır. Çocuklar öğretmenini önerisiyle gözlerini kapatıp belirli bir konuyu düşünmeye , kendini dinlemeye yönlendirilebilirler. Çocukların yağmur damlası , kar tanesi , kuş tüyü olup o hareketleri yapmaları istenebilir. Bu çalışmalar sırasında kurulan iletişim giderek etkileşime dönüşür. Bu dönüşüm , grubu birbirine daha çok yaklaştırır çocuklar birbirini tanıdıkça , birbirine dokunarak iletişim kurarlar. Bu iletişim çocukta ve grupta güven duygusunu geliştirir. 
c. Uygulama
Her yaşta insanın fırsat buldukça içinde olmaktan keyif duyduğu aşama , uygulama aşamasıdır. Uygulamalarda genellikle sürecin nasıl gelişeceği nereye varacağı gruba açılanmaz. Uygulama çalışmalarının ; beklenenden kapsamlı ,beklenenden daha uzun zaman alması yaratıcılık sürecinin işlemesine bağlıdır. Böyle bir durumda öğretmenini dikkat etmesi gereken nokta , oyunlarda katılımcıları gereğinden fazla yormamak , çalışmanın dağılmamasına dikkat etmektir. Çocuk ve ergenlerde yapılan uygulamalarda , yaratılan yaşam durumları yoluyla çeşitli konuların irdelenmesi ; anne , baba ,çocuk ilişkileri ; okul , veli ilişkileri ,kent yaşamı ve sorunları , çevre sorunları ,vb. konularda , iletişim , bilgilendirme , fikir üretme , çözüm bulma gibi amaçlara yönelmek mümkündür. Kısaca drama uygulamalarında yaratıcı yaklaşım içindeki bireyler kendi yaşamlarını daha bilinçli düzenler , kendilerine güven ve saygıyı geliştirirler. 
d. Tartışma ( Gözden Geçirme ve Değerlendirme )
Yaratıcı dramada tartışmalar ; çalışma öncesinde , çalışma anında , çalışma sonunda veya daha sonra yapılabilir. Dranmanın aşamalarının her birinin yada bir kaçının ardından tartışmanın aşılması ; drama çalışmalarında sonuçtan çok süreç önemlidir. Drama aşamalarından geçen katılımcıların çeşitli davranış biçimlerini , düşüncelerini , yaşantılarını gözden geçirip , içsel irdelemeler yapabilmeleri ve kendi yaşamlarında bilinçli ve isteyerek yeni düzenlemeler oluşturulabilmeleri bu değerlendirmenin önemli bir boyutu oluşturur. 
e. Rahatlama Alıştırmaları
Drama etkinliklerine katılan çocukların enerjileri en doruğa çıkmıştır. Bu enerjileri boşaltmak gerekir. Enerjinin boşaltılması aslında çocuğu rahatlamalıdır. Bu çalışmalar başlangıçta çocuklar tarafından garip karşılanabilir. Öğretmen bu çalışmalarda başarılı olursa çocuğa güven kazandırır. Çocukların hayal güçleri geniş olduğundan rahatlamaları daha kolaydır. Rahatlama çalışmaları sırasında çocuğun düşünceleri , rahatlama fikrinden çok kendine yönelir. Rahatlama çalışmaları sırasında yapılan fiziksel ve zihinsel hareketler , çocuğun bedeninin , zihninin ve düşüncelerinin rahatlamasına yardım eder. Rahatlama çalışmalarına başlamadan önce çocukların olumlu duygular taşıyıp taşımadığından emin olmak gerekir. Aslında öğretmen drama çalışmaları sırasında ( eleştiriler , öneriler ve değerlendirmeler ) çocukları rahatlama aşamasına hazırlanmış olmalıdır. Rahatlama çalışmalarında müziğin büyük etkisi vardır. Özellikle zihinsel rahatlamaya yardımcı olur. Çocuklarda rahatlamanın en tipik yöntemi yere uzanıp yatılarak yapılan çalışmalardır. Bu çalışma sırasında çocukların gözlerinin kapalı olması gerekir. Rahatlama çalışmaları sırasında kontrol , öğretmenin elindedir. Rahatlama çalışmaları uzun süreli olmamalıdır. Öğretmen , 4. ve 5.sınıflarda rahatlama çalışmaları yaptırabilir. 
Örneğin ;
* Dağınık olarak yürü,
* Omuzları boşalt,
* Değişik duygularla yürüyün,
* Burası sinema,
* Parmaklarının ucunda yaylanarak yürü,
* Derin nefes al ,
* Yavaş yavaş ortaya doğru toplan,dur ,
* Kollarını aç, kol boyu aralığında açıl,
* Nefes al ve nefes alırken kollarını yukarı kaldır,
* Nefesini verirken ip kopmuş gibi yere düş,
* Gözlerini kapat, yere yerleş,
* Belini yere ver , başını yerleştir , ayaklarını hareket ettir,
* Nefes al karnını doldur,bırak,
* Baldırını yere değdir,
* Bacaklarını çek, kır, salla , bacakların titresin,
* Avuçlarını aç , kapa, bileklerini çek,
* Kollarını dirsekten kır, uza, çek, salla,
* Kürek kemiklerini yerde hareket ettir,
* Nefes al , nefesinin gittiği yeri düşün,
* Küçük bir hap olduğunu düşün ve gittiğin yeri gözle,
* Organlarını dolaş,
* Hiçbir ağırlığın yok , boşlukta uçuyorsun, ( klasik müzik başlar.) rüzgarla birlikte hızlı bir seyahat yapıyorsun , duyduğun sesleri düşün ,kendini dinle , kendini hazır hissettiğin zaman yavaş yavaş sola dön, dört ayak ol ve otur. 

Please reload

Drama Atölyesi

© Uğurtan Sayiner Gösteri ve Sanat Merkezinin Resmi İnternet Sitesidir. | Kandemir Web Tasarım

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey Google+ Icon

İletişim

0(232)3664889
0(535)5566596
0(533)3039431